Terug
  • Auteur
  • NVMO-commissie BOM
  • Printdatum
  • 01-01-1970
  • E-pubdatum
  • 12-11-2026

Dabrafenib en trametinib bij lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom

Download PDF

Inleiding

Het gedifferentieerd schildkliercarcinoom is een tumor uitgaande van aberrante folliculaire cellen. Jaarlijks zijn er in Nederland ongeveer 900 nieuwe patiënten met een schildkliercarcinoom.1 Het papillair schildkliercarcinoom en het folliculair schildkliercarcinoom vormen samen 80-85% van alle schildkliercarcinomen. In het geval van resectabel schildkliercarcinoom is chirurgie de aangewezen behandeling, aangevuld met ablatieve behandeling met radioactief jodium. Bij gemetastaseerde ziekte is radioactief jodium eveneens effectief, maar na meerdere toedieningen ontstaat vaak resistentie.

Diverse genetische veranderingen zijn vastgesteld bij het gedifferentieerd schildkliercarcinoom, zoals RET- en BRAF-mutaties bij papillaire carcinomen en RAS-mutaties bij folliculaire carcinomen. De BRAF-V600E-mutatie is een belangrijke moleculaire driver bij papillair schildkliercarcinoom en komt voor bij circa 35-60% van de patiënten in westerse landen en nog vaker in Aziatische populaties. Activatie van het MAPK-signaalpad draagt bij aan agressiever tumorgedrag en jodiumresistentie. Voor patiënten met een lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom vormen kinaseremmers gericht tegen onder andere VEGFR de standaard systemische behandeling. Lenvatinib en sorafenib zijn geregistreerde eerstelijnsopties, waarbij lenvatinib ook als tweede lijn na sorafenib gegeven kan worden.2,3 Na progressie op deze middelen kan cabozantinib worden ingezet als tweede- of derdelijnsbehandeling.4

De combinatie van de BRAF-remmer dabrafenib en de MEK-remmer trametinib heeft klinische activiteit laten zien bij diverse BRAF-V600E-gemuteerde maligniteiten, waaronder het anaplastisch schildkliercarcinoom.5 In fase II-onderzoek werden ook aanwijzingen gevonden voor werkzaamheid bij jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom.6,7

In de hier te bespreken CDRB436J12301-studie wordt behandeling met dabrafenib en trametinib vergeleken met placebo bij patiënten met een lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom, die progressief waren na 1 of 2 eerdere VEGFR-gerichte behandelingen.8

EMA heeft dabrafenib in combinatie met trametinib goedgekeurd voor de behandeling van patiënten met een lokaal uitgebreid of gemetastaseerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom met een BRAF-V600E-mutatie, die refractair of niet geschikt zijn voor radioactief jodium en die progressief zijn tijdens of na eerdere systemische therapie.

Kankersoort en lijn van behandeling

Palliatieve behandeling met dabrafenib en trametinib werd onderzocht bij patiënten met een lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom met progressie na één of twee lijnen behandeling met een VEGFR-remmer.

Vergelijking met de referentiebehandeling in Nederland

In de CDRB436J12301-studie wordt palliatieve behandeling in tweede of derde lijn met dabrafenib en trametinib vergeleken met placebo. In Nederland bestaat voor patiënten met een jodiumrefractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom met progressie na behandeling met sorafenib of lenvatinib de mogelijkheid tot behandeling met cabozantinib in tweede of derde lijn. Deze behandeling was tijdens de looptijd van deze studie nog niet beschikbaar. Hiermee voldoet de behandeling met placebo in de controlearm aan de destijds geldende standaardbehandeling in Nederland.

Methoden van de studie

De CDRB436J12301-studie is een gerandomiseerde dubbelblinde placebogecontroleerde multicenter fase III-studie voor patiënten met een lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom. Om voor inclusie in aanmerking te komen dienden patiënten 18 jaar of ouder te zijn en een ECOG-performancestatus van 0-2 te hebben. Er moesten 1 of 2 eerdere lijnen behandeling met VEGFR-gerichte therapie gegeven zijn. De aanwezigheid van een BRAF-V600E-mutatie werd centraal bepaald. Patiënten met een RET-alteratie werden uitgesloten van deelname en patiënten mochten niet eerder met een BRAF- of MEK-remmer behandeld zijn.

Patiënten werden 2:1 gerandomiseerd tussen behandeling met dabrafenib 150 mg tweemaal daags en trametinib 2 mg eenmaal daags oraal of placebo. De behandeling werd gestratificeerd naar het aantal eerdere VEGFR-gerichte behandelingen (1 versus 2) en eerdere behandeling met lenvatinib (ja versus nee). Er was voorzien in mogelijkheid van dosisonderbrekingen en dosisreducties. De behandeling met dabrafenib en trametinib kon vroegtijdig worden afgebroken bij ernstige en langdurige toxiciteit, op verzoek van de patiënt, bij progressie, bij klinische verslechtering van de conditie van de patiënt, om veiligheidsredenen of vanwege het starten van een andere oncologische behandeling. Patiënten uit de dabrafenib-trametinibgroep die progressief waren, mochten doorgaan met de ingezette behandeling als er volgens de behandelaar sprake was van klinisch voordeel. Na centrale bevestiging van radiologische progressie was cross-over toegestaan naar open-label dabrafenib en trametinib voor patiënten die placebo kregen.

Het primaire eindpunt van de studie was progressievrije overleving (PFS), onafhankelijk en geblindeerd centraal vastgesteld volgens RECIST 1.1. Secundaire eindpunten waren onder andere overleving (OS), objectieve responskans (ORR), responsduur en veiligheid.

Een CT- of MRI-scan voor evaluatie vond plaats iedere 8 weken tot week 56 en daarna iedere 12 weken. Bijwerkingen van de behandeling werden geëvalueerd volgens CTC-AE 4.03. Het is onduidelijk of kwaliteit van leven is gemeten, aangezien een deel van de secundaire uitkomstmaten is zwartgelakt in het studieprotocol. Data over vervolgbehandelingen zijn verzameld in deze studie.

Volgens het ontwerp van de studie waren 95 events en 150 patiënten nodig om bij een eenzijdige alfa van 0,025 met 95% power een verschil in PFS vast te kunnen stellen als de werkelijke hazard ratio (HR) 0,45 is. Dit komt overeen met een geschatte toename in mediane PFS van 5 naar 11 maanden. In een interim-analyse voor het primaire eindpunt werd niet voorzien. De secundaire eindpunten ORR en OS werden hiërarchisch getest. De finale OS-analyse zal plaatsvinden na een minimale follow-up van 3 jaar waarbij verondersteld wordt dat dan 82 patiënten zijn overleden. Een interim-analyse voor OS was gepland ten tijde van de finale PFS-analyse, waarbij als grenswaarde voor significantie een eenzijdige alfa van 0,0169 werd vastgesteld.

Effectiviteit van de behandeling afgezet tegen de bijwerkingen

Tussen december 2021 en mei 2024 werden 153 patiënten geïncludeerd door 42 centra in Azië, Noord-Amerika en Zuid-Amerika: 101 patiënten in de dabrafenib-trametinibgroep en 52 patiënten in de placebogroep. De mediane follow-up bedroeg 17,4 maanden. De uitgangskarakteristieken waren overwegend vergelijkbaar tussen beide groepen: de gemiddelde leeftijd bedroeg 63 jaar, 86% was Aziatisch, 78% had 1 eerdere behandellijn met sorafenib, lenvatinib of anlotinib gehad en alle patiënten hadden een papillair schildkliercarcinoom. In de dabrafenib-trametinibgroep was 47% vrouw en in de placebogroep was dit 63%.

Er waren 97 patiënten met progressie of overlijden, 54 patiënten (53%) in de dabrafenib-trametinibgroep en 43 patiënten (83%) in de placebogroep. Het primaire eindpunt PFS was statistisch significant beter in de dabrafenib-trametinibgroep dan in de placebogroep (HR: 0,38 [95%-BI: 0,25-0,57]; p < 0,0001). De mediane PFS bedroeg 12,8 maanden (95%-BI: 10,2-21,2) in de dabrafenib-trametinibgroep en 3,7 maanden (95%-BI: 2,3-7,5) in de placebogroep. Het verschil in PFS was consistent in de vooraf gedefinieerde subgroepen.

De ORR bedroeg 57% (58 patiënten) in de dabrafenib-trametinibgroep en 4% (2 patiënten) in de placebogroep, een verschil van 53% (95%-BI: 42-64; p < 0,0001).

Er waren ten tijde van deze interim-analyse voor OS 46 patiënten overleden, 27 patiënten (27%) in de dabrafenib-trametinibgroep en 19 patiënten (37%) in de placebogroep. Het verschil in OS tussen beide groepen was niet statistisch significant (HR: 0,66 [95%-BI: 0,36-1,19], p = 0,083), en de mediane OS was niet bereikt in de dabrafenib-trametinibgroep en 25,9 maanden in de placebogroep. De resultaten voor OS zijn met 56% van de geplande overlijdens nog immatuur.

In beide groepen ontvingen alle patiënten ten minste 1 dosis medicatie. In de dabrafenib-trametinibgroep kregen 76 patiënten (75%) een dosisreductie of uitstel en 8 patiënten (8%) staakten de behandeling voortijdig vanwege bijwerkingen. In de placebogroep werd bij 17 patiënten (33%) een dosisreductie of uitstel toegepast en 3 patiënten (6%) staakten de behandeling voortijdig vanwege bijwerkingen. De mediane behandelduur was 14,5 maanden in de dabrafenib-trametinibgroep en 5,5 maanden in de placebogroep.

In totaal hadden 28 patiënten (28%) in de dabrafenib-trametinibgroep en 2 patiënten (4%) in de placebogroep ten minste 1 behandelingsgerelateerde bijwerking van graad 3 of hoger. Er zijn 6 patiënten (6%) overleden als gevolg van bijwerkingen in de dabrafenib-trametinibgroep waarvan bij 1 patiënt dit daadwerkelijk gerelateerd aan de behandeling werd verondersteld. In de placebogroep zijn 2 patiënten (4%) door de behandeling overleden, waarbij bij geen van hen een relatie met de behandeling verondersteld werd.

Van de 31 patiënten in de placebogroep met progressieve ziekte stapten 30 patiënten over naar open-label behandeling met dabrafenib en trametinib. Het is onduidelijk hoeveel patiënten in de dabrafenib-trametinibgroep doorgingen met behandeling na radiologische progressie vanwege aanhoudend klinisch voordeel. Gegevens over andere vervolgbehandelingen zijn niet gerapporteerd.

Kwaliteit van de studie en interpretatie van de uitkomsten

De CDRB436J12301-studie betreft een gerandomiseerde, dubbelblinde en placebogecontroleerde fase III-studie bij een biologisch goed gedefinieerde patiëntengroep met een BRAF-V600E-gemuteerd jodiumrefractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom. De generaliseerbaarheid van de resultaten naar de Europese populatie is enigszins beperkt doordat slechts 12% van de geïncludeerde patiënten Kaukasisch was. Een kwart van de patiënten was voorbehandeld met anlotinib, een kinaseremmer met een vergelijkbaar werkingsmechanisme als lenvatinib, die alleen beschikbaar is in China.9

In de studie is er gekozen voor een controlearm met placebo, die weliswaar voldeed aan de standaard op moment van uitvoeren van de studie, maar sinds de beschikbaarheid van cabozantinib niet meer aan de huidige Nederlandse praktijk.

Cross-over was toegestaan na centraal bevestigde ziekteprogressie, waarbij de meeste patiënten na progressie inderdaad overstapten naar open-label behandeling met dabrafenib en trametinib. Hierdoor is het mogelijk dat een eventueel effect van de behandeling op OS wordt afgezwakt. Bij ontbreken van reeds bewezen effectiviteit van een onderzochte behandeling in latere lijn is cross-over in principe niet aangewezen. Door de keuze van een steekproefgrootte gebaseerd op PFS, is de power voor het aantonen van een OS-verschil beperkt. Op dit moment is OS nog niet matuur. Om hiërarchisch te kunnen testen op ORR waren minimaal 100 patiënten nodig in de dabrafenib-trametinibgroep en hierdoor is het aantal benodigde PFS-events verhoogd van 77 naar 95 en bereikte de PFS-analyse een relatief hoge power van 95%.

Een aanvullende beperking van de studie is het ontbreken van patiëntgerapporteerde uitkomsten. Daardoor kan niet worden beoordeeld in hoeverre de winst in PFS gepaard gaat met behoud of verbetering van kwaliteit van leven. Doordat in het openbaar beschikbare studieprotocol delen van de beschrijving van de secundaire uitkomstmaten zijn zwartgelakt, kan niet worden nagegaan of patiëntgerapporteerde uitkomstmaten wel zijn verzameld maar niet zijn gerapporteerd.

Gedurende de studie zijn drie protocolamendementen doorgevoerd. Hoewel de auteurs aangeven dat het ging om kleine wijzigingen en verduidelijkingen ten aanzien van de uitvoering van de studie, is een deel van de wijzigingen in het openbaar beschikbare protocol zwartgelakt. Hierdoor kan niet worden beoordeeld of deze aanpassingen invloed hebben gehad op de kwaliteit en toepasbaarheid van de studie.

Discussie

In de CDRB436J12301-studie wordt een statistisch significant voordeel aangetoond voor het primaire eindpunt PFS van palliatieve behandeling met dabrafenib en trametinib ten opzichte van placebo bij patiënten met jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom na 1 of 2 eerdere lijnen VEGFR-gerichte therapie (HR: 0,38 [95%-BI: 0,25-0,57]; p < 0,0001). De mediane PFS was 12,8 maanden in de dabrafenib-trametinibgroep en 3,7 maanden in de placebogroep. Deze resultaten voldoen aan de PASKWIL2023-criteria voor palliatieve behandeling bij een mediane overleving in de controlegroep van meer dan 12 maanden voor een positief advies.

Een statistisch significant OS-voordeel werd bij deze interim-analyse nog niet aangetoond.

Kwaliteit-van-levengegevens ontbreken. Gezien het frequente voorkomen van ernstige bijwerkingen en het grote aantal dosisreducties en behandelonderbrekingen in de dabrafenib-trametinibgroep zouden deze gegevens wel van grote meerwaarde zijn.

Een belangrijke vraag voor de Nederlandse praktijk betreft de plaats ten opzichte van de huidige tweede- of derdelijnsbehandeling met cabozantinib. Door het ontbreken van kwaliteit-van-levengegevens kan ook op basis hiervan geen keuze gemaakt worden tussen cabozantinib en dabrafenib met trametinib. Mogelijk zou vanwege het verschillende werkingsmechanisme sequentiële toepassing effectief kunnen zijn, maar ook hierover ontbreken data.

Kosten

De behandeling met dabrafenib en trametinib kost 11.780 euro per behandelcyclus van 28 dagen (bron: medicijnkosten.nl d.d. oktober 2026). Bij een mediane behandelduur van 14,5 maanden komen de totale medicatiekosten op 185.449 euro.

Conclusie

In de hier besproken CDRB436J12301-studie wordt bij patiënten met lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodiumrefractair BRAF-V600E-gemuteerd gedifferentieerd schildkliercarcinoom na 1 of 2 eerdere lijnen systeemtherapie na een mediane follow-up van 17,4 maanden een statistisch significante verbetering van de PFS gezien met dabrafenib en trametinib ten opzichte van placebo, waarbij de mediane PFS verbeterde met 9,1 maanden (HR: 0,38 [95%-BI: 0,25-0,57]; p < 0,0001). Dit resultaat voldoet aan de criteria voor een positief advies volgens de PASKWIL2023-criteria voor palliatieve behandeling bij een mediane overleving in de controlegroep van meer dan 12 maanden.

Referenties

  1. Nederlandse Kankerregistratie (cijfersoverkanker.nl)
  2. NVMO-commissie ter Beoordeling van Oncologische Middelen (BOM). Sorafenib bij het lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodium-refractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom. Med Oncol 2014;17(7):49-51.
  3. NVMO-commissie ter Beoordeling van Oncologische Middelen (BOM). Lenvatinib bij het lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodium-refractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom. Med Oncol 2016;19(4):53-6.
  4. NVMO-commissie ter Beoordeling van Oncologische Middelen (BOM). Cabozantinib bij het lokaal gevorderd of gemetastaseerd jodium-refractair gedifferentieerd schildkliercarcinoom. Med Oncol 2023;26(9):34-7.
  5. Subbiah V, Kreitman RJ, Wainberg ZA et al. Dabrafenib plus trametinib in patients with BRAF V600E-mutant anaplastic thyroid cancer: updated analysis from the phase II ROAR basket study. Ann Oncol 2022;33(4):406-15.
  6. Busaidy NL, Konda B, Wei L et al. Dabrafenib versus dabrafenib + trametinib in BRAF-mutated radioactive iodine refractory differentiated thyroid cancer: Results of a randomized, phase 2, open-label multicenter trial. Thyroid 2022;32(10):1184-92.
  7. Jeon Y, Park S, Lee SH et al. Combination of dabrafenib and trametinib in patients with metastatic BRAFV600E-mutated thyroid cancer. Cancer Res Treat 2024;56(4):1270-6.
  8. Gao M, Park YJ, Lin CC et al. Efficacy and safety of dabrafenib plus trametinib in adults with differentiated thyroid cancer: a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Oncol 2026;27(8):994-1003.
  9. Chi Y, Zheng X, Zhang Y et al. Anlotinib in Locally Advanced or Metastatic Radioiodine-Refractory Differentiated Thyroid Carcinoma: A Randomized, Double-Blind, Multicenter Phase II Trial. Clin Cancer Res 2023;29(20):4047-56.